आज बिहान ८ बजेदेखि देशभरका १,९६६ परीक्षा केन्द्रहरूमा एकैसाथ माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) सुरु भएको छ। यो वर्ष कुल ५ लाख १२ हजार ४२१ विद्यार्थीले परीक्षा दिँदैछन्, जसमध्ये २ लाख ५७ हजार ६१३ छात्रा छन्। नियमिततर्फ ४ लाख ४१ हजार ५६६ र ग्रेड वृद्धितर्फ ७० हजार ८५५ विद्यार्थी सहभागी छन्। जापानको एक केन्द्रबाट पनि २३ जना विद्यार्थीले परीक्षा दिने छन्।
पहिलो दिन आज अनिवार्य अंग्रेजी विषयको परीक्षा छ। चैत २० गते नेपाली, २२ गते गणित, २३ गते विज्ञान, २४ गते सामाजिक अध्ययन र बाँकी दिनहरूमा ऐच्छिक तथा प्राविधिक विषयहरूको परीक्षा हुनेछ। परीक्षा चैत २९ गतेसम्म चल्नेछ।
यो वर्षको एसईईमा सबैभन्दा ठूलो परिवर्तन भने उत्तरपुस्तिका परीक्षणमा भएको छ। परीक्षा सम्पन्न भएको तीन दिनभित्रै सम्बन्धित परीक्षा केन्द्रमै उत्तरपुस्तिका परीक्षण गरिने भएको छ। परीक्षक र सम्परीक्षकलाई केन्द्रमै राखेर, सीसीटीभी जडान भएको सुरक्षित कक्षमा परीक्षण गराइने व्यवस्था गरिएको छ। मोबाइल जस्ता विद्युतीय उपकरण लैजान निषेध गरिएको छ। लापरवाही भएमा पारिश्रमिक कट्टा, नाम हटाउने वा विभागीय कारबाही हुने निर्देशिका जारी गरिएको छ।
यो व्यवस्थाले विगतका जस्ता उत्तरपुस्तिका हराउने, ढिलो परीक्षण हुने वा अनियमितता हुने समस्यालाई रोक्ने अपेक्षा गरिएको छ। नतिजा पनि छिटो प्रकाशन हुने भएको छ शिक्षामन्त्रीले एक महिनाभित्रै नतिजा सार्वजनिक गर्ने बताइसकेका छन्। प्रदेशगत रूपमा पनि नतिजा प्रकाशन गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ।
सुरक्षाको कडा व्यवस्था
प्रत्येक परीक्षा केन्द्रमा १५ जना प्रहरी, केन्द्राध्यक्ष, सहायक केन्द्राध्यक्ष, २० जना परीक्षार्थी बराबर एक निरीक्षक र आवश्यक कर्मचारी खटाइएको छ। सामूहिक अनुगमनमा रोक लगाइएको छ किनकि विगतमा अनुगमनको नाममा विद्यार्थीको लेखनमा अवरोध पुगेको गुनासो थियो। अब प्रत्येक जिल्लामा प्रमुख जिल्ला अधिकारीको संयोजकत्वमा अनुगमन समिति गठन गरिएको छ।
बालेन सरकारको शिक्षा सुधारसँग जोडिँदै
बालेन शाहको नेतृत्वमा रहेको वर्तमान सरकारले शिक्षा क्षेत्रमा ठूला सुधारहरू ल्याउने घोषणा गरेको छ। कक्षा ५ सम्मका आन्तरिक परीक्षा खारेज गर्ने, विद्यार्थी राजनीति निषेध गर्ने, नतिजा समयमै प्रकाशन गर्ने र प्रणालीलाई पारदर्शी बनाउने जस्ता कदमहरू यसै क्रममा पर्छन्। एसईईको उत्तरपुस्तिका परीक्षण र नतिजा प्रकाशनलाई छिटोछरितो बनाउने यो व्यवस्था पनि सोही सुधारको हिस्सा हो।
यो वर्षको एसईईले विद्यार्थीहरूलाई कम तनाव दिने र अभिभावकहरूलाई छिटो राहत दिने अपेक्षा गरिएको छ। लाखौं विद्यार्थीहरूले आज आफ्नो भविष्यको एउटा महत्वपूर्ण ढोका खोल्दैछन्। उनीहरूको मेहनत, शिक्षकहरूको समर्पण र राज्यको जिम्मेवारीले यो परीक्षा स्वच्छ, मर्यादित र निष्पक्ष रूपमा सम्पन्न होस्।
